Freya Van den Bossche: ‘Ban eenzame opsluiting van kinderen in isoleercel’

Maandag 5 december 2016 — Vlaams parlementslid Freya Van den Bossche pleit ervoor de praktijk om minderjarigen in de jeugdzorg eenzaam op te sluiten in een isoleercel, op korte termijn volledig te bannen.  “Er doen zich soms moeilijke situaties voor, maar er zijn alternatieven voor de isoleercel, zo blijkt uit vele binnen- en buitenlandse voorbeelden”, zegt Van den Bossche. “Je kan jongeren ook tot rust laten komen in een aparte kamer, maar wel met een begeleider erbij. Met voldoende mensen en  voldoende middelen zou het niet nodig zijn om jongeren te isoleren. Dan zou er tijd zijn om hen bij te staan en transparant met hen in dialoog te gaan.” Sp.a zal in het Vlaams parlement een voorstel van decreet indienen om een ban op eenzame opsluiting ter stemming voor te leggen aan alle partijen. “Laat iedereen nu maar kleur bekennen: willen we als samenleving écht opkomen voor jongeren in nood of niet? Het kan tenslotte iedereens kind overkomen.”

Vandaag blijkt uit nieuwe cijfers dat vorig jaar één op de vijf jongeren wel eens helemaal alleen opgesloten werd in de isoleercel. “Dat is een belangrijk alarmsignaal”, zegt Freya Van den Bossche. “Geen enkel kind vraagt daarom. Ik heb alleen maar jongeren ontmoet die getraumatiseerd zijn door zo’n ervaring, werkelijk niemand is er beter van geworden.”

Freya Van den Bossche organiseerde vorige week nog een studiedag over het thema, in samenwerking met onder meer prof Ariane Bazan (ULB), prof Ignaas Devisch (Ugent), Trees Traversier en Tom Verhaeghe. Ervaringsdeskundigen, mensen uit de jeugdzorg en experten uit binnen- en buitenland waren het over één ding roerend eens: jongeren opsluiten in een isoleercel helpt de jongeren niet vooruit, integendeel. Ook hulpverleners zoeken niet graag hun toevlucht tot zo’n drastische ingreep, helaas hebben ze vaak het gevoel dat ze niet anders kunnen. Daarom moet het beleid zorgen dat er alternatieven voorhanden zijn.

En er bestaan andere mogelijkheden, zo tonen voorbeelden uit binnen- en buitenland aan. “In Noorwegen is de isoleercel verboden. Daar zorgt men ervoor dat een jongere in noodsituaties weliswaar afgezonderd wordt van de anderen in de instelling, maar niet in een kille, angstaanjagende isoleercel. Wel in een rustgevende omgeving met een begeleider erbij. Zo kunnen ze praten en het kind tot rust helpen komen.” Op de studiedag getuigde ook een binnenlandse psychiater dat zij ook in de moeilijkste situaties nooit beroep doet op isolatie. Iemand anders vertelde dan weer dat de isoleercel wegens verbouwingswerken een tijd buiten gebruik was, en dat men ze eigenlijk niet gemist heeft. Het is zeker niet altijd makkelijk, maar uit die voorbeelden blijkt wel dat het op een andere manier kán.

Het uitgangspunt moet zijn dat het kind in crisis er beter van wordt. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat isolatie niet helpt, maar traumatiseert. “We hebben dus nood aan een andere kijk, aan een beleidsvisie die er rekening mee houdt dat isolatie geen oplossing is”, zegt Van den Bossche. “Vanzelfsprekend is de veiligheid van andere jongeren en hulpverleners essentieel. Maar veiligheidsregels kunnen ook een andere invulling krijgen, bijvoorbeeld via architecturale aanpassingen. Denk bijvoorbeeld aan rustgevende kamer waar kinderen werkelijk tot rust en tot zichzelf kunnen komen, zonder dat ze daarvoor in een kille cel moeten worden opgesloten of zelfs vastgebonden.”

“Afzondering mag geen ‘vergeetput’ worden, maar moet een ‘werkplaats’ zijn waar een eerste contact kan worden gemaakt tussen de hulpverlener en de jongere. In sommige instellingen wijken hulpverleners niet van de zijde van de jongere tijdens momenten van crisis, dus het is heus wel mogelijk om het anders te doen.”

Ook hulpverleners staan achter een afbouw van de praktijk, al botsen zij vaak op de beperkingen van het huidige gebrek aan investeringen in de jeugdhulp. Met meer mensen en middelen zouden er andere oplossingen mogelijk zijn.

Van den Bossche pleit er onomwonden voor om de praktijk op korte termijn te bannen. “In Noorwegen bestaat zo’n verbod al, en het werkt.  Laten we dat voorbeeld volgen. Als samenleving moeten we er zijn voor alle kinderen, vóóral op crisismomenten. Wie wil nu dat zijn kind op zo’n moment juist met een extra trauma wordt opgezadeld?”

Published with Prezly