Het is tijd dat we van godsdienst in ons onderwijs recht maken in plaats van een verplichting.

Het is tijd dat we van godsdienst in ons onderwijs recht maken in plaats van een verplichting.

Gisteren en vandaag vindt in Brussel een tweedaagse conferentie plaats over het schoolpact en de vrijheid van onderwijs. Niets te vroeg, volgens Caroline Gennez, onderwijsexperte en Vlaams parlementslid voor sp.a. “60 jaar na het Schoolpact is er nood aan een meer hedendaagse invulling van ons levensbeschouwelijk onderricht op school. Niet langer ieder in z’n eigen hokje maar samen met en over elkaar leren.”

60 jaar geleden had ons onderwijsveld nood aan verzoening, pacificatie na een hevige strijd tussen katholieken en vrijzinnigen. En die kwam er onder de vorm van het schoolpact. De beide kampen trokken zich terug in hun eigen onderwijsnet en leerlingen maakten noodgedwongen een schoolkeuze op basis van de levensbeschouwelijke opvattingen van hun ouders. 

60 jaar na het schoolpact is onze samenleving echter fundamenteel veranderd en het pacificatiemodel van de destijds bipolaire samenleving zorgt vandaag voor teveel segregatie in een diverse samenleving. Leerlingen leren niet met elkaar over elkaars geloof maar naast elkaar. Leerlingen worden in het (gekozen) levensbeschouwelijke vak gevormd tot gelovigen. Nochtans is het onze overtuiging dat het niet de taak van het onderwijs is om goede gelovigen te vormen. Wel is het de kernopdracht van ons onderwijs om kritische burgers te vormen, in staat tot zelfreflectie en met een open geest naar verschillende levensbeschouwingen. Daarom is het tijd voor een nieuw grondmodel, voor ons onderwijs én voor de organisatie van ons levensbeschouwelijk onderwijs. Eén van actief samenleven en samen leren, in pluralisme, in plaats van naast elkaar leren en leven.

Om dit te realiseren doet Caroline Gennez een concreet voorstel: “Laat ons artikel 24 van de grondwet voor herziening open verklaren en van religie en levensbeschouwing in ons onderwijs een individueel recht maken in plaats van een collectieve verplichting.” Vandaag definieert het befaamde artikel 24 twee elementen in verband met levensbeschouwing: 1. Officiële scholen moeten levensbeschouwelijk onderwijs inrichten 2. Leerlingen hebben recht op levensbeschouwelijk onderwijs. 

Caroline Gennez stelt voor om die eerste bepaling te schrappen: “dit heeft er immers toe geleid dat scholen, ouders en leerlingen er per definitie van uitgaan dat elke leerling een religie of levensbeschouwing moet kiezen. En zo wordt de segregatie georganiseerd. Slechts een beperkt aantal ouders kennen de optie tot vrijstelling voor levensbeschouwelijk onderwijs en leerlingen die daarvoor kiezen worden vaak aan hun lot overgelaten. Mijn voorstel is het volgende: maak van burgerschap, ethiek en levensbeschouwing het basisvak in het curriculum dat alle leerlingen samen volgen. Bied daarnaast alle leerlingen die graag les in een bepaalde levensbeschouwing willen volgen dat afdwingbaar recht, buiten het standaardcurriculum en in het kader van de brede school. Binnen de schoolmuren maar buiten de schooluren.” 

Caroline Gennez is er van overtuigd dat dit voorstel de nog steeds te grote segregerende impact in ons onderwijs aanzienlijk kan verminderen: “door af te stappen van religie als een collectieve verplichting en de focus in de toekomst op gedeeld burgerschap te leggen, leren we leerlingen samenleven en breken we de muren tussen religies en leerlingen in ons onderwijs.”

 

Contacteer ons