‘Hoog tijd om te investeren in ontspannen, boeiende en uitdagende lerarenloopbaan’

Sp.a lanceert vliegtuigloopbaan voor Vlaamse leerkrachten

Maandag 21 maart 2016 — Leraar is het belangrijkste beroep ter wereld, maar in Vlaanderen schijnt de job steeds minder aantrekkelijk te worden. Als we niet ingrijpen, zijn er in 2025 bijna zestigduizend leraren te kort om onze kinderen en kleinkinderen goed onderwijs te garanderen. In een ouder wordend lerarenkorps liggen demotivatie, stress en burn outs op de loer. “Dat mogen we niet laten gebeuren”, zeggen Caroline Gennez en Steve Vandenberghe. “Een goed leven begint bij goed onderwijs, en daarvoor hebben we goede leraren nodig. Hoog tijd om opnieuw te investeren in meer ontspannen, uitdagende en boeiende lerarenloopbanen.” Sp.a heeft een actieplan klaar om de opleidingen en loopbanen van onze leraren opnieuw aantrekkelijk te maken, met het principe van de vliegtuigloopbaan als uitgangspunt. 

De cijfers spreken boekdelen. Er studeren elk jaar minder leraren af. Als de huidige trends zich doorzetten, zullen in 2025 slechts vier op de tien studenten in een lerarenopleiding die studie als eerste keuze volgen. Eén kwart van de jonge leerkrachten zal binnen de vijf jaar het onderwijs verlaten. Het resultaat is een dreigend tekort van 59.000 leraren en leraressen in Vlaanderen.

“Dat is een zorgwekkende evolutie," aldus Steve Vandenberghe. "Elk kind heeft talent, en elk talent verdient ontplooiing. Als we elke jongere alle kansen willen geven op een goede ontwikkeling, een goede job en een goed leven, dan moet ons onderwijs van topkwaliteit zijn. En daarvoor hebben we topleraars nodig. Die zijn er vandaag natuurlijk ook al, maar de cijfers tonen aan dat het mooiste en belangrijkste beroep ter wereld in Vlaanderen  onaantrekkelijk dreigt te worden." "Om ervoor te zorgen dat de jobs in het onderwijs opnieuw topjobs worden, legt sp.a vandaag een loopbaanplan op tafel," vult Caroline Gennez aan. "We willen hiermee een constructieve bijdrage leveren aan de discussie rond de versterking van de lerarenopleiding en het lerarenloopbaanpact."

Gennez en Vandenberghe: "Het kernidee is de vliegtuigloopbaan, die de lerarencarrière opdeelt in een startbaan, een zenitbaan en een landingsbaan. Tijdens de eerste vijf jaar van de loopbaan krijgen leraren een startbaan: een vaste opdracht, verbonden aan een scholengemeenschap. Ze krijgen de tijd om zich in te werken en krijgen meer ruimte voor bijvoorbeeld lesvoorbereidingen en begeleiding.   Eens volledig ingewerkt stappen leerkrachten over op de zenitbaan, die hen de volle bescherming van de huidige vaste benoeming geeft en volop inzet op de lesopdracht. In het vooruitzicht van hun pensioen wordt leraren dan de mogelijkheid gegeven om over te stappen op een landingsbaan, waarbij ze hun lesopdracht - als ze dat willen - afbouwen om zo hun opgebouwde expertise ter beschikking te stellen van het hele schoolteam of zelfs een groep scholen."

De loopbaan die een beginnende leraar in Vlaanderen in het vooruitzicht gesteld krijgt, oogt vandaag onvoldoende veelbelovend. Na stresserende beginjaren, waarin het vooral hollen is om voldoende lesuren, dikwijls in verschillende scholen, aan elkaar gerijgd te krijgen, verstart de loopbaan na enkele jaren met weinig perspectief op afwisseling of nieuwe uitdagingen. Leraars krijgen er steeds meer neventaken bij en staan er vaak alleen voor om leerlingen te begeleiden en te beoordelen. Dat leidt steeds vaker tot demotivatie, stress en burnouts. Vandaag loopt  twaalf procent van de leraars een ernstig risico op burn out. Dat weinig aantrekkelijke perspectief komt ook tot uiting in het aantal studenten dat er bewust voor kiest om leraar te worden. Voor steeds minder studenten is de job van leraar eerste keus. Steeds vaker komen ze in een lerarenopleiding terecht nadat ze in een andere opleiding gefaald hebben. Steeds minder leerlingen in de lerarenopleiding is bovendien afkomstig uit een theoretische vooropleiding.

Om  het tij te keren en ervoor te zorgen dat het beroep van leraar opnieuw aantrekkelijk wordt, pleit sp.a voor een hervorming van de lerarenopleiding én van de loopbaan van de leraren. Caroline Gennez en Steve Vandenberghe hebben de voorstellen daartoe gebundeld in een actieplan. Naast het voorstel voor de vliegtuigloopbaan, bevat het plan voorstellen om het takenpakket van de leraren te verduidelijken, een versterking van de directies door de opsplitsing van de functie van pedagogisch en organisatiedirecteur. Ook de garantie op een goed pensioen en de versterking van het teamwork op school krijgen aandacht. Tot slot moet er ook aan de lerarenopleiding worden geschaafd om meer en sterkere leerlingen te motiveren voor het onderwijs te kiezen, en dat via een positieve oriëntering en het permanent bijschaven van de startcompetenties én het recht op levenslang leren.

 

U vindt het hele plan ‘De leraar van morgen – een toekomstgerichte visie op opleiding en loopbaan’  als bijlage.