Publieke dienstverlening en werknemersbescherming bij het spoor in gevaar

Woensdag 14 december 2016 — In de plenaire vergadering van het Europees parlement stemde Kathleen Van Brempt tegen het luik van de ‘politieke pijler’ van het Vierde Europese spoorwegpakket dat ondermeer betrekking heeft op de publieke dienstverlening van het spoor. “Voor de sociaaldemocraten komt de reiziger eerst, en mogen minder winstgevende routes niet sneuvelen ten koste van blind winstbejag,” zegt Van Brempt. “Dit luik van het pakket gooit ook de bescherming van het spoorwegpersoneel te grabbel.” sp.a kamerlid David Geerts vreest dat het spoorwegpakket een verdoken privatisering inluidt, “die zal leiden tot een ferme prijsstijging, een slechter aanbod voor landelijke gemeenten en een duurdere factuur voor de overheid.”

Het Vierde Spoorwegpakket vult de vorige Europese wetgevingen inzake het spoor aan en moet leiden tot een Eengemaakt Europees spoornetwerk. “We hebben weinig problemen met de reeds eerder gestemde technische luiken van het Spoorwegpakket, die de zogenaamde ‘interoperabiliteit van het rollend materieel’ verbeteren, wat zoveel betekent dat alle treinen ook overal in Europa vlot kunnen rijden,” zegt Van Brempt. “Maar het luik dat nu voorlag, is voor ons onaanvaardbaar.”

“Door het opengooien van de markt wil men het spoor competitief maken,” zegt kamerlid David Geerts. “Dat is problematisch voor de publieke dienstverlening op de binnenlandse spoorverbindingen die vaak niet niet rendabel zijn, reden waarom ze via openbare dienstcontracten worden gesubsidieerd. Dit luik van het spoorwegpakket geeft ons geen enkele garantie dat die publieke dienstverlening op de zogenaamde kleinere lijnen, gegarandeerd zal zijn. Om de gevolgen daarvan de kennen, moeten we maar naar het Verenigd Koninkrijk of Nederland kijken om te zien wat reizigers moeten betalen en welke dienstverlening ze daarvoor in de plaats krijgen,” zegt Geerts. “Het opengooien van de markt zal grote gevolgen hebben voor de NMBS. Door de forse besparingen die de regering aan de NMBS oplegt, zal het bedrijf niet opgewassen zijn tegen bijvoorbeeld de Franse of Duitse spoorwegen. Deze operatoren zullen de rendabele lijnen inpikken. Op de minder rendabele lijnen zal het aanbod verminderen.”

“Dit luik van het Spoorwegpakket is ook dramatisch voor het spoorwegpersoneel,” zegt Van Brempt. “Een private partner die een openbarer aanbesteding wint, is immers niet verplicht het personeel over te nemen. De werknemersbescherming wordt gewoon te grabbel gegooid. Dit kan tot sociale drama’s leiden. Wij wilden een verplichte overname van het personeel om sociale dumping tegen te gaan.”

“Voor België heeft sp.a een alternatief toekomstplan voor de spoorwegen,” zegt David Geerts. “Door slim te investeren in de NMBS en Infrabel kunnen we bijdragen tot de oplossing van de fileproblemen en de strijd aangaan met de verschrikkelijke luchtkwaliteit waarmee burgers geconfronteerd worden. Een performant, goedkoop en publiek spoorwegnet helpt ons ook om de klimaatdoelstellingen te bereiken.”