sp.a vraagt actieplan warmtenetten en waarschuwt voor monopolievorming

Donderdag 18 mei 2017 — sp.a is bezorgd over de beheersoverdracht inzake warmte-activiteiten waar Eandis en Infrax op aansturen. “De recuperatie van restwarmte, de aanleg van warmtenetten en investeringen in groene warmte zijn essentieel om onze klimaatdoelstellingen te halen en de prijs van onze energievoorziening op termijn betaalbaar te houden”, zegt Joris Vandenbroucke. “Een monopolie voor Eandis en Infrax dreigt een rem op die ontwikkeling te zetten. Zij baten immers gasnetten uit die op sommige plaatsen in concurrentie zouden komen met warmtenetten, en dus zullen er onvermijdelijk rendabele projecten niet doorgaan.”

“Bijna twee derde van de warmtevraag in Vlaanderen kan op een veel milieuvriendelijker manier dan vandaag ingevuld worden door restwarmte te hergebruiken”, zegt fractieleider Joris Vandenbroucke. “Als we onze klimaatdoelstellingen willen halen, moeten we die warmte - die vandaag verspild wordt - dringend gaan benutten. Dat is niet alleen milieuvriendelijker, het is op termijn ook goedkoper.” Sp.a roept minister Tommelein op om een actieplan voor restwarmte, groene warmte en warmtenetten te maken om het grote potentieel dat er in Vlaanderen is te benutten.

Eandis kan in concrete gevallen een geschikte partner zijn, maar een monopolie organiseren voor een partij die op sommige plaatsen benadeeld zou zijn door de aanleg van warmtenetten, is voor sp.a de foute weg.

Voor sp.a blijven warmtenetten bij voorkeur in publieke handen. Maar van een monopolie kan geen sprake zijn. Een stad of gemeente moet op projectbasis kunnen kiezen met de netbeheerder in zee te gaan, een coöperatie op te richten of samen te werken met bijvoorbeeld een streekintercommunale. “Alleen zo kan de gemeente bij elk project garanderen dat het beste project met de voordeligste tarieven voor haar inwoners gegarandeerd zijn”, zegt Joris Vandenbroucke. “Bij private partners moet democratische controle door het beleid verankerd worden. Bijvoorbeeld door een verplichte minderheidsparticipatie voor lokale bewoners, zoals in Eeklo het geval is”.

sp.a gelooft sterk in de toekomst van warmtenetten en vraagt minister Tommelein om nu effectief werk te maken van het lang aangekondigde actieplan. Om kans op slagen te hebben moet dat actieplan minstens volgende punten bevatten:

 

1.       Warmtenetten in publieke handen, maar geen exclusiviteit voor 1 netbeheerder

Warmtenetten blijven bij voorkeur in publieke handen, maar een monopolie kan niet. Wanneer toch met een private partner wordt samengewerkt, moet het beleid garanties bieden voor democratische controle. Warmtenetten met huishoudelijke afnemers hanteren door de VREG gereguleerde tarieven. Publieke warmtenetten leveren volgens het non-profitbeginsel zoals in Denemarken. Gemeenten moeten daar geen winst op maken.

 

2.       Verbeter de warmtekaart

Wie op basis van de huidige warmtekaart wil kijken waar het interessant is om een warmtenet te ontwikkelen, is eraan voor de moeite omdat de kaart een te lage resolutie heeft. Meer gedetailleerde gegevens zijn beschikbaar bij de netbeheerders, die aldus een onterecht concurrentievoordeel hebben.

3.       Maak werk van een sociaal tarief naar analogie met aardgas

Warmtenetten zijn vooral interessant in dichtbevolkte gebieden, waar van nature veel sociale klanten zijn. Sociale tarieven voor warmte zijn een must.

4.       Zorg voor een gunstig en stabiel investeringsklimaat

Wegens onvoldoende investeringszekerheid blijft een deel van het budget van de call groene warmte onbenut. Die moet hervormd worden, zodat prefinanciering van warmtenetten haalbaar is. CO2-reductie, waarvan de subsidie afhankelijk is, wordt immers pas gerealiseerd na aanleg van de hele infrastructuur.

5.       Stimuleer warmtenetten via het ruimtelijke beleid

Zo’n aanpak zorgde in de Scandinavische landen voor een boost aan ontwikkelingen. Wij kunnen hier heel wat van leren. Eén voorbeeld is het koppelen van vergunningen voor elektriciteitsproductie en afvalverbran­ding aan de verplichte aansluiting op een warmtenet.

6.       Pas de EPB regelgeving aan

De regelgeving rond energieprestaties van gebouwen (EPB) vormt momenteel een belemmering voor de realisatie van warmtenetten. Systeemverliezen worden in de bestaande softwarepakketten systematisch overschat, waardoor bijkomende investeringen nodig zijn om een boete te vermijden.