‘Zet jongeren, ouders en hulpverleners centraal in jeugdzorg’

Conclusies na 11 gespreksavonden en een studiedag

Vrijdag 13 november 2015 — “De manier waarop de overheid omgaat met de organisatie en financiering van de bijzondere jeugdzorg in Vlaanderen getuigt van een verregaand wantrouwen in hulpverleners, jongeren zelf en hun ouders.” Dat concluderen sp.a-voorzitter John Crombez en volksvertegenwoordiger Freya Van den Bossche na 11 gespreksavonden en de studiedag ‘Jong zijn’ die sp.a vandaag organiseerde in het Vlaams parlement. “Jongeren, hun ouders en de hulpverleners weten wat er schort, het is nu onze job om dat politiek te vertalen en ervoor te zorgen dat de juiste hulp terechtkomt bij de mensen die hem nodig hebben. Begin december brengen we onze op ons congres ‘Jij maakt Morgen’.

Jongeren met problemen worden in Vlaanderen nog te vaak in de steek gelaten. De media overspoelen ons met schrijnende verhalen, gaande van jongeren in nood die geen hulp vinden en simpelweg op straat worden gedropt, over tienermeisjes die in de politiecel belanden tot een speciaal interventieteam van de politie dat het nodig vindt om in een jeugdinstelling een plastic kogel af te vuren op een 14-jarig meisje.

Deze verhalen hebben één pijnlijke vaststelling gemeen: voor veel jongeren is hulp veraf – als er al hulp beschikbaar is. Voor sp.a-voorzitter John Crombez is het zonneklaar dat de bijzondere jeugdzorg in Vlaanderen grondig herdacht moet worden. “De jeugdzorg in Vlaanderen is er slecht aan toe”, zegt John Crombez. “Jongeren in nood weten niet waar ze terecht kunnen, de structuren zijn veel te complex. Je moet al zes doctoraten hebben om er iets van te snappen.” 

Wachten

De feiten spreken voor zich. Het meldpunt voor crisissituaties is enkel open op weekdagen. Wachttijden lopen sterk op. Zo is het geen uitzondering dat een gezin vijf jaar moet wachten op thuisbegeleiding. Meerdere centra voor geestelijke gezondheidszorg hebben aanmeldingsstops afgekondigd. Jongeren worden vergeefs aangemeld voor een plek in de residentiële opvang. Recente voorvallen hebben duidelijk gemaakt dat er niet genoeg plaats is in de crisisopvang voor jongeren.

Gespreksavonden

Daarom heeft sp.a de voorbije maanden 11 gespreksavonden georganiseerd in Vlaanderen en Brussel. John Crombez, Freya Van den Bossche, Caroline Gennez, Bart Van Malderen, Maya Detiège en Karin Temmerman spraken op die avonden met meer dan 350 jongeren, hulpverleners, leerkrachten, experts en ouders over waar het in de praktijk fout loopt en welke verbeteringen er mogelijk zijn. Ze luisterden naar hun verhalen, ervaringen en frustraties.

“De manier waarop de overheid vandaag omgaat met de bijzondere jeugdzorg, zowel in de organisatie als in de financiering, getuigt van een verregaand wantrouwen in de mensen die er elke dag in de praktijk mee geconfronteerd worden”, zegt Freya Van den Bossche. “Dat moet anders.”

Ervaringen samenbrengen

Vandaag bracht sp.a al die getuigenissen samen op een studiedag in het Vlaams parlement. “Jongeren, hun ouders, hulpverleners en experts weten wat er schort”, zegt John Crombez. “Ze worden er elke dag opnieuw mee geconfronteerd. Daarom is het zo belangrijk om die ervaringen samen te brengen. Het is onze job om dat politiek te vertalen en ervoor te zorgen dat de juiste hulp bij juiste mensen komt. We moeten de jongeren opnieuw centraal zetten. Het gaat niet om criminele jongeren – al doen sommigen veel moeite om dat beeld te bevestigen, getuige de termen waarin deze week nog werd gesproken over het neerschieten van een 14-jarig meisje in een instelling. Het gaat vooral om jongeren die het moeilijk hebben, die psychische problemen hebben of wiens ouders er niet in slagen om hen een warme thuis te  bieden. Het gaat kortom om jongeren die er zelf niet om gevraagd hebben om in een precaire situatie terecht te komen.”

De komende weken worden de resultaten van de studiedag gebundeld om op 12 december op het partijcongres in de Vooruit in Gent concrete voorstellen aan de leden voor te leggen. Op basis daarvan zal de sp.a-fractie in het Vlaams parlement in 2016 een voorstel van decreet indienen om de hele sector grondig te hervormen.